· four exchange APIs · rebuilt daily

Likidasyonları Son İşlem Fiyatı Yerine Mark Price Tetikler

Mark Price Mekanizması

Borsalar, perpetual kontrat likidasyonlarını mark price üzerinden değerlendirir; bu fiyat, likiditesi düşük piyasa wick'leri sırasında son işlem fiyatından (last traded price) 100 baz puandan fazla sapabilir.

Son işlem fiyatı, tek bir order book üzerindeki en son işlemin tam gerçekleşme fiyatını temsil eder. Mark price ise harici bir spot indeks fiyatı ile kontrat priminin düzeltilmiş hareketli ortalamasının birleşiminden türetilen hesaplanmış bir değerdir.

Borsalar, pozisyonları lokal order book süpürmelerinden (sweep) izole etmek için margin call ve likidasyonlarda mark price kullanır. Tek bir market order, order book'u %5 aşağı süpürürse, son işlem fiyatı anında %5 düşer. Spot borsalarda düşüş gerçekleşmediği için spot indeks yatay kalır. Hesaplanan mark price sadece yüzde birkaç oranında geriler ve lokal grafikteki wick'e rağmen pozisyonlar açık kalır.

Bir Likidasyon Sapmasının Aritmetiği

$60,000 fiyattan açılan 1.6667 BTC'lik bir long pozisyonu ele alalım. Toplam pozisyon büyüklüğü, 50x kaldıraçta $2,000 margin kullanılarak nominal (notional) değerde $100,000'dır. Borsa, $100,000'lık bir pozisyonda $500'a denk gelen %0.50'lik bir sürdürme marjı (maintenance margin) oranı gerektirir.

Likidasyon tetiklenmeden önceki maksimum zarar, başlangıç marjı (initial margin) eksi sürdürme marjına eşittir: $2,000 başlangıç marjı eksi $500 sürdürme marjı, $1,500'lık bir zarar tamponu (buffer) bırakır.

Likidasyon için gereken fiyat düşüşünü belirlemek için: $1,500 tampon, 1.6667 BTC'ye bölündüğünde $900'lık bir fiyat düşüşüne eşittir. Likidasyon fiyatı eşiği $59,100'dır.

Senaryo A: Lokal Order Book Flash Crash'i

Bir market order vadeli işlem book'unu süpürür. Son işlem fiyatı $58,500'a düşer. Referans borsalardaki spot piyasa fiyatları $60,000 seviyesinde kalır. Hesaplanan mark price $59,980 seviyesinde kalır. Sonuç: Son işlem fiyatı ($58,500) likidasyon eşiğinin ($59,100) altında gerçekleşir, ancak mark price ($59,980) eşiğin üzerinde kalır. Likidasyon motoru çalışmaz.

Senaryo B: Spot Piyasa Satış Dalgası (Sell-Off)

Harici borsalardaki spot piyasalar gerileyerek spot indeksi $59,050'ye çeker. Lokal vadeli order book'unda işlem gerçekleşmez ve son işlem fiyatı $59,500'da kalır. Hesaplanan mark price $59,090'a düşer. Sonuç: Son işlem fiyatı ($59,500) likidasyon eşiğinin ($59,100) üzerinde görünür, ancak mark price ($59,090) eşiğin altına düşer. Grafik $59,500'ı gösterirken likidasyon motoru pozisyonu kapatır.

Platformlara Göre Likidasyon Ücretleri

Bir likidasyon tetiklendiğinde motor, pozisyonu taker market order'lar kullanarak kapatır. Borsa, taker ücretlerini kalan margin tamponu üzerinden değil, $100,000'lık tam pozisyon değeri üzerinden tahsil eder.

BorsaVadeli Maker ÜcretiVadeli Taker Ücreti$100,000 Pozisyondaki Ücret
MEXC0.00000.0002$20.00
Bitget0.00020.0003$30.00
OKX0.00020.0005$50.00
Bybit0.00020.00055$55.00

$100,000'lık bir pozisyonda Bybit üzerindeki bir likidasyon, MEXC'ye kıyasla $35.00 daha fazla ücret kesintisine yol açar.

Funding Rate'ler ve Mark Price Kopuklukları

Mark price, canlı funding rate'leri hesaba katan hareketli ortalama prim indeksini içerir. Aşırı funding rate'ler, mark price'ı spot indeks değerlerinden uzaklaştırır.

VarlıkBorsa8 Saatlik Funding Rate24 Saatlik Hacim
ETHBybit+0.0024%$7,462,630,603
ETHMEXC+0.0035%$7,462,630,603
ETHOKX+0.0084%$7,462,630,603
ETHBitget+0.0100%$7,462,630,603
BTCBybit+0.0072%$4,802,536,319
BTCOKX+0.0074%$4,802,536,319
BTCMEXC+0.0094%$4,802,536,319
BTCBitget+0.0095%$4,802,536,319
SOLMEXC-0.0101%$1,333,209,344
SOLOKX-0.0038%$1,333,209,344
SOLBybit-0.0017%$1,333,209,344
SOLBitget-0.0008%$1,333,209,344

Bitget üzerinde ETH long pozisyonu tutmak, Bybit'teki +%0.0024'e kıyasla 8 saatte +%0.0100 maliyet getirir. 0.0076 yüzdelik puanlık bu fark, prim hesaplamasını değiştirerek temel mark price'ı spot indeks kotasyonlarına göre kaydırır.

Arayüz Doğrulama Adımları

Emir gerçekleşmelerinizi hangi fiyat beslemelerinin tetiklediğini denetlemek için:

  1. Borsanızın işlem arayüzündeki grafik ayarları menüsünü açın.
  2. Varsayılan grafik girdilerini Last Price yerine Mark Price olarak değiştirin.
  3. Görsel grafik mum uçlarını pozisyon margin call seviyenizle karşılaştırın.

Last price ile grafik oluşturulurken, fiyat mumları sıklıkla işlem tetiklemeden likidasyon eşiklerini geçecek veya mumlar eşikten uzak görünürken likidasyonları tetikleyecektir.

Get 20% fee rebate on Bitget →20% of your trading fees back, on every product. The rebate comes out of the commission I would otherwise receive, so it costs you nothing. Affiliate link — see the footer.